Cuộc chiến chống lạm phát trên toàn cầu và những ảnh hưởng của nó

Rất nhiều ngân hàng trung ương của các nước trên thế giới đang tăng tốc nâng lãi suất điều này thể hiện sự lo ngại về nguy cơ suy thoái nền kinh tế và càng chứng minh cho mức độ suy thoái đang ngày càng rõ nét.



Đợt lạm phát tồi tệ đang diễn ra, nhiều ngân hàng trung ương đã đánh giá thấp về sự xuất hiện của nó.. thời điểm hiện tại (tháng 7/2022) khi tình hình nền kinh tế thế giới đang tiến gần hơn đến với sự suy thoái thì các ngân hàng trung ương tiếp tục giáng một đòn mạnh bằng cách nâng lãi suất với mong muốn tìm cách hạn chế leo thang giá cả, nhưng điều này sẽ đẩy mạnh hơn quá trình suy thoái.

Các nhà phân tích đang lo ngại khi các chuyên gia - nhà hoạch định chính sách can thiệp mạnh tay quá và các đợt tăng lãi suất mạnh, điều này cũng giống như cách họ đã kích thích quá đà vào nền kinh tế sau dịch với mong muốn phục hồi nhanh chóng.

Ngân hàng nhiều nước phát triển và một số nước mới phát triển không có lựa chọn nhiều khi tiếp tục tăng lãi suất khi tình hình lạm phát kinh tế chưa đạt đỉnh. Bloomberg Economics dự báo lạm phát toàn cầu sẽ tăng từ 9% trong quý II lên 9,3% quý III/2022, trước khi giảm trở lại mức 8,5% vào cuối năm 2022.

Tốc độ thắt chặt tiền tệ của ngân hàng các quốc gia trên thế giới đang khiến việc "hạ cánh mềm" ngày càng khó đạt được. Citigroup (một công ty đa quốc gia dịch vụ tài chính có trụ sở tại Manhattan, thành phố New York, New York, Hoa Kỳ) cho rằng nguy cơ suy thoái toàn cầu hiện là 50%. Trong khi đó, Bank of America dự báo một "cuộc suy thoái nhẹ trong năm nay" ở Mỹ, khi các điều kiện kinh tế xấu đi nhanh hơn nhiều so với dự kiến.



Màu đỏ là các vùng/quốc gia/nền kinh tế đã nâng lãi từ 50 điểm cơ bản trở lên trong năm nay. Đồ họa: Bloomberg


Các nhà đầu tư đã mất niềm tin vào việc hoạch định chính sách có thể tránh được suy thoái, các kỳ vọng tăng trưởng toàn cầu và lợi nhuận của doanh nghiệp tăng cũng đang ở mức thấp. Nỗi lo suy thoái đang ngày càng lên cao. Dario Perkins, Chiến lược gia vĩ mô toàn cầu tại TS Lombard nói dù thị trường lao động đang mạnh, các ngân hàng TW vẫn cần phải thận trọng. "Chúng ta đang trên đà thắt chặt quá mức về tín dụng. Điều đáng lo ngại là các nhà hoạch định chính sách đã bối rối trước lạm phát và giờ muốn khắc phục nhanh chóng. Rủi ro là họ có thể đi quá xa, gây ra những thiệt hại không đáng có cho kinh tế thế giới", ông nhận định.

Một số quan chức đã bày tỏ lo ngại về tốc độ tăng lãi suất. Chủ tịch Fed Kansas Esther George tháng này cảnh báo việc gấp rút thắt chặt tiền tệ có thể phản tác dụng.

Ngân hàng TW châu Âu hôm 21/7/2022 tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản (0,5%), lần tăng đầu tiên trong 11 năm và cũng là lớn nhất kể từ năm 2000. Điều đó xảy ra khi khả năng suy giảm kinh tế tại khu vực này đã tăng lên 45%, từ mức 30% tháng 6/2022, theo một khảo sát của Bloomberg.

Ngân hàng TW Anh thì đang cân nhắc nâng thêm 0,5% nữa. Fed cũng được dự báo tăng lãi suất thêm 0,75% trong phiên họp ngày 27/7/2022 sắp tới. Trước đó, Ngân hàng TW Canada đã gây sốc khi tăng tới 1%.

Trong các nền kinh tế mới nổi, Ngân hàng TW Nam Phi đã nâng lãi suất thêm 0,75%, mức tăng lớn nhất trong gần hai thập kỷ. Philippines trong tháng này cũng gây bất ngờ với việc tăng lãi suất lên 0,75%.

Các quan chức tiền tiền đang phải đối mặt với một cuộc chiến khó khăn khi chủ quan trước biến động của tình hình lạm phát, tại Anh, Thống đốc ngân hàng Andrew Bailey hứng chỉ trích từ các chính trị gia trong Đảng Bảo thủ cầm quyền. Họ đổ lỗi cho ngân hàng TW đã phản ứng quá chậm với lạm phát.

Thống đốc Ngân hàng TW Thụy Điển Stefan Ingves trong tháng này thừa nhận đã có một "năm tồi tệ" sau 9 tháng liên tiếp để lạm phát vượt dự báo. Thống đốc Ngân hàng TW Australia Philip Lowe hôm 20/7/2022 thừa nhận việc kích thích quá mức trong bối cảnh đại dịch đã làm tăng thêm áp lực giá.

"Dù cách tiếp cận này giúp chúng ta tránh được một số ảnh hưởng tiêu cực lâu dài, nó lại góp phần vào áp lực lạm phát mà chúng ta đang phải trải qua", Lowe nói. Cũng như rất nhiều đồng nghiệp khác, ông đang phải đánh đổi tốc độ tăng trưởng kinh tế để kiềm chế giá cả.


GDP toàn cầu từ năm 2015 đến năm 2021 (màu đen). Dự báo GDP năm 2022 và 2023, với màu hồng của IMF, màu vàng của OECD và màu xanh của World Bank. Đồ họa: Bloomberg

"Lạm phát dự kiến còn tồi tệ hơn rồi mới được cải thiện", Ravi Menon - Giám đốc Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore cho biết tại cuộc họp báo ngày 19/7/2022. Ông cho rằng "cần phải giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế" để khôi phục sự ổn định toàn cầu.

Phân tích của Citigroup về chu kỳ tăng lãi của Fed từ năm 2015 đến 2018 cho thấy nền kinh tế giảm tốc nhanh hơn dự kiến của Fed. Điều này có nghĩa Fed cần "chuẩn bị cho những điều bất ngờ" và cùng là lời cảnh báo dành cho các ngân hàng TW.

Tại cuộc họp gần đây giữa các giám đốc tài chính và thống đốc ngân hàng TW từ các nền kinh tế lớn nhất thế giới, giới chức đổ lỗi cho Nga rằng đã gây ra lạm phát toàn cầu và khiến triển vọng tăng trưởng xấu đi đáng kể. Chẳng mấy người thừa nhận sai sót trong chính sách và dự báo của chính họ.

Một số nhà kinh tế tỏ ra thông cảm. Selwyn Cornish, chuyên gia về lịch sử chính sách kinh tế tại Đại học Quốc gia Australia, cho rằng hàng loạt sự kiện diễn ra những năm gần đây - từ đại dịch, chiến sự đến các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt - đã làm phức tạp công việc của các ngân hàng TW. "Làm sao chúng ta dự báo chính xác những điều này được?", ông nói.

Sayuri Shirai, cựu lãnh đạo Ngân hàng TW Nhật Bản, cho biết vòng xoáy tăng lương và lạm phát có thể càng làm xói mòn niềm tin hơn nữa. "Một khi điều này xảy ra, các ngân hàng TW sẽ mất uy tín. Vì vậy, dù việc tăng lãi suất hiện tại sẽ làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế, họ vẫn phải ưu tiên lạm phát", bà giải thích.

0 Nhận xét