Rủi ro tài chính doanh nghiệp và Cách quản trị rủi ro tài chính

Quản lý rủi ro tài chính  doanh nghiệp luôn cần thiết đối với sự vận hành và đảm bảo hoạt động ổn định của bất kì doanh nghiệp nào. Quản lý rủi ro hợp lý sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại về tài chính, tối ưu hóa lợi nhuận, đảm bảo hoạt động kinh doanh hàng ngày được suôn sẻ và loại bỏ được những tổn hại về vật chất và thương hiệu của doanh nghiệp

Một kế hoạch quản lý rủi ro toàn diện (chi tiết, đầy đủ và mang tính dự báo) có thể giúp doanh nghiệp dự đoán trước các vấn đề trong tương lai như những khoản thanh toán cần phải xử lý, cùng với những biến động lên xuống thường thấy trong một chu kì kinh doanh.



Doanh nghiệp SME với nguồn lực tài chính yếu, nhân sự mỏng, hoạt động kinh doanh đơn giản thì  không cần phải chạy theo các tập đoàn lớn để lập ra cả một bộ phận quản lý rủi ro hay dồn phần lớn tài nguyên công ty cho công việc quản trị rủi ro này. Trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh thì hoạt động quản lý rủi ro sẽ lớn dần tỷ lệ thuận với tầm cỡ của doanh nghiệp. Đối với những doanh nghiệp nhỏ, ta có thể quản lý rủi ro một cách đơn giản thông qua việc quản lý bốn hình thức rủi ro chính như sau: 
    • Rủi ro thị trường
    • Rủi ro tín dụng
    • Rủi ro thanh khoản
    • Rủi ro hoạt động
1. Rủi ro thị trường

Rủi ro thị trường là loại rủi ro đến từ thị trường kinh doanh nói chung. Chẳng hạn khi khu vực ASEAN phát triển hội nhập hơn, những doanh nghiệp nội địa sẽ thấy thị phần của họ bị đe dọa bởi những đối thủ cạnh tranh bằng các sản phẩm rẻ hơn, mẫu mã đẹp hơn, công dụng tốt hơn, độ phủ mạnh hơn...

Ngoài sự xuất hiện của các đối thủ cạnh tranh mới, các doanh nghiệp sẽ đối mặt với những hệ quả thường thấy gây ra bởi các thay đổi trong chu kì kinh doanh. Sản lượng sản xuất ra có thể sẽ giảm do các tranh chấp về chính trị, hay sự can thiệp chính sách của Chính phủ lên một loại hàng hóa hoặc dịch vụ; những trường hợp này sẽ nằm ngoài tầm kiểm soát của các doanh nghiệp SME.

Trên mức độ kinh tế vĩ mô, các doanh nghiệp SME sẽ chịu tác động của suy thoái kinh tế hoặc gián đoạn thương mại.
Những giải pháp quản lý rủi ro tiềm năng cho vấn đề này:

Khi nói về giảm thiểu rủi ro thị trường, việc theo dõi thị trường thông qua tin tức và phản hồi từ các bên liên quan (khách hàng, đối tác, đối thủ cạnh tranh,...) là việc vô cùng quan trọng. Trong khi các doanh nghiệp SME thường không có có nguồn lực (tài chính, nhân sự, quan hệ) lớn, họ vẫn nên có khả năng linh hoạt cao bằng cách thực hiện các thay đổi có tính định hướng, hay điều chỉnh các sản phẩm và dịch vụ khi cần thiết.

Dưới hình thức giảm thiểu rủi ro, trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh doanh nghiệp nên liên tục thử nghiệm và nâng cấp các chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Nên hướng tới đa dạng hóa và không chỉ phụ thuộc vào 1 dòng sản phẩm hay 1 loại hình dịch vụ. Điều này cũng có thể đồng nghĩa với việc thiết kế lại hoặc điều chỉnh các sản phẩm hiện có dựa trên phản hồi của khách hàng.

Ngoài việc triển khai các công việc bình thường thì doanh nghiệp vẫn cần tập trung vào xây dựng các mối quan hệ thân thiết với khách hàng để giảm thiểu tác động của những thay đổi của thị trường. Một thương hiệu được xây dựng lên từ việc cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cao cấp sẽ tạo nên sự trung thành từ khách hàng. Từ đó, khách hàng của họ sẽ không mua hàng từ bất kì công ty nào khác dù có tiện lợi hay chi phí thấp hơn.

Các doanh nghiệp SME trong nước cũng có thể tận dụng việc rào cản thương mại được hạ thấp để tìm kiếm các thị trường rộng lớn hơn ở nước ngoài và đa dạng hóa hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp Cần liên tục mở rộng và vượt qua những giới hạn hiện tại thay vì đứng yên chờ đợi bị các công ty nước ngoài xâm chiếm thị phần. Điều này có thể giúp họ vượt qua suy thoái kinh tế bởi vì hoạt động kinh doanh không chỉ phụ thuộc vào một thị trường.

2. Rủi ro tín dụng

Đây là rủi ro mà nhiều doanh nghiệp SME gặp phải nhất – khách hàng không phải lúc nào cũng thanh toán đúng hạn và điều này làm gián đoạn dòng tiền của doanh nghiệp. Rủi ro này không thể được dễ dàng giải quyết thông qua những khoản vay từ ngân hàng: Bởi điều kiện ngân hàng giải ngân vốn cho vay không hề dễ dàng, liên quan đến điều kiện tài sản đảm bảo cho khoản vay, các nhà xưởng, máy móc, tàn sản có giá khác...

Những giải pháp quản lý rủi ro tiềm năng có thể áp dụng trong trường hợp này

Các doanh nghiệp SME có thể sử dụng bảo hiểm tín dụng thương mại để phòng, tránh rủi ro này. Những chính sách bảo hiểm (bảo lãnh thanh toán) này bù đắp cho rủi ro vỡ nợ và các khách hàng không thanh toán, đặc biệt hữu ích trong trường hợp các khách hàng đặt mua số lượng lớn hàng hóa. 

Các doanh nghiệp SME cũng nên cân nhắc các nguồn tài trợ thay thế. Một nguồn tài trợ có thể kể đến là bao thanh toán, các nhà đầu tư có thể tài trợ cho nhiều doanh nghiệp thông qua một nền tảng bao thanh toán đổi lại với một mức lãi suất có sự tương quan thấp với thị trường tài chính. Thậm chí những nền tảng này thường bao gồm cả bảo hiểm tín dụng thương mại.

Để nhận được vốn thông qua nền tảng bao thanh toán, doanh nghiệp đưa những khoản phải thu cho các nền tảng bao thanh toán và nhận được nguồn vốn tương đương 80% giá trị hóa đơn. Một khi bên mua thanh toán cho nền tảng bao than toán, họ sẽ chuyển nốt phần vốn còn lại cho doanh nghiệp, sau khi đã trừ chi phí tài trợ.

3. Rủi ro thanh khoản

Rủi ro thanh khoản xảy ra khi tiền mặt mắc kẹt ở một công đoạn nào đó của hoạt động kinh doanh và doanh nghiệp không có khả năng thanh toán nợ ngắn hạn.

Một minh họa đơn giản là do doanh nghiệp chạy trước xu hướng, mua dự trữ trước hàng hóa để đón đầu thị trường, nhưng khi bỏ toàn bộ đến 90% vốn của doanh nghiệp để mua sản phẩm đó thì dịch bệnh covid-19 ập đến và kéo dài 2 - 3 năm (khách hàng không tiêu dùng) thì lượng tài sản tồn kho sẽ rất lớn, trong khi đó chi phí kho bãi, chi phí quản lý - bảo quản cũng bị tăng lên. Cùng lúc đó, doanh nghiệp cần phải trả các khoản nợ ngắn hạn đến hạn, chi phí cho lao động, chi phí mặt bằng văn phòng .... và mọi thứ ập đến, doanh nghiệp sẽ phải tìm cách bán cắt lỗ đống tài sản này nhằm thu hồi vốn và xử lý nợ... nhiều doanh nghiệp gặp phải tình huống nêu trên và hầu đa không thể duy trì được doanh nghiệp.

Một ví dụ khác liên quan tới rủi ro tín dụng và làm giảm chuỗi tiền tệ cung ứng là nợ xấu sinh ra từ việc quản lý tín dụng yếu kém. Nếu doanh nghiệp có dòng tiền thấp và phụ thuộc vào khoản thanh toán từ khách hàng để trả nợ ngắn hạn, doanh nghiệp sẽ không có khả năng thanh toán, dẫn đến việc kinh doanh bị đặt và trạng thái nguy hiểm.

Những giải pháp quản lý rủi ro tiềm năng cho tình huống này

Các hoạt động thâm dụng tiền mặt và hệ quả của chúng cần được cân nhắc 1 cách kĩ càng trước khi đưa ra quyết định. Doanh nghiệp phải tập quản lý dòng tiền một cách hợp lí và có tính chiến lược. Điều này sẽ ngăn giúp doanh nghiệp khỏi bị rơi vào những tình thế bất lợi, khó khăn để trả nợ ngắn hạn.

Theo dõi tình trạng thanh khoản sản phẩm, hàng hóa của doanh nghiệp là bước đầu. Các công cụ như hệ số tài chính so sánh tài sản ngắn hạn với nợ phải trả ngắn hạn cần được đưa vào sử dụng và theo dõi thường xuyên.

4. Rủi ro hoạt động

Rủi ro hoạt động của doanh nghiệp gắn liền với những mối đe dọa và nguy hiểm tiềm ẩn mà có thể xảy ra trong quá trình hoạt động kinh doanh. Nó liên quan tới các hoạt động thường ngày và sự thiết lập của các quy trình giúp doanh nghiệp có thể cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ. Các ngành khác nhau thì có rủi ro hoạt động khác nhau.

Ví dụ, trong ngành công nghiệp sản xuất, công ty cần duy trì hoạt động hai máy móc nhưng lại chỉ có khả năng chọn một trong hai. Việc đưa ra quyết định phù hợp nhất vô cùng quan trong đối với việc duy trì hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Trong các ngành khác, rủi ro lớn nhất có thể xem là rủi ro pháp lý, như là vô tình vi phạm bản quyền hoặc liên quan đến các quy định về kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.... Hơn nữa, sai sót trong hoạt động kế toán và thuế cũng được coi là rủi ro hoạt động.

Những giải pháp quản lý rủi ro tiềm năng để giải quyết vấn đề này

Các doanh nghiệp cần cởi mở trong việc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia bên thứ 3 để giảm thiểu một vài rủi ro hoạt động. Cố vấn tài chính, thư ký công ty, luật sư là một vài những chuyên gia có thể giúp đỡ trong việc thương lượng. Ví dụ, dịch vụ tư vấn pháp lý sẽ rẻ hơn bị kiện, các doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng các dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên cho doanh nghiệp (hiện nay, trên thị trường kinh doanh, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đang sử dụng dịch vụ tư vấn thường xuyên của Công ty Luật TNHH SJKLaw, đây là công ty thực hiện hoạt động tư vấn thường xuyên, liên quan đến hoạt động quản trị doanh nghiệp, các hợp đồng kinh tế, các quy trình - quy chế biểu mẫu doanh nghiệp, hợp đồng lao động, hợp đồng tài chính - tín dụng... và được đánh giá rất cao. Hiện tại SJKlaw đã cung cấp thêm các dịch vụ liên quan đến đăng ký nhãn hiệu, bảo hộ thương hiệu cho doanh nghiệp, sản phẩm. Với đội ngũ luật sư trẻ, năng động và am hiểu pháp luật Việt Nam thì sẽ là sự lựa chọn tốt nhất cho các doanh nghiệp đang cần.

Tập trung giảm thiểu rủi ro trong tình huống này

Cơ sở căn bản thì rất đơn giản: Khi doanh nghiệp đối phó với rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản, họ nên bắt đầu với việc quản lý vốn lưu động và dòng tiền hợp lí. Tiền mặt là huyết mạch của doanh nghiệp và vô cùng quan trọng đối với các hình thức quản lý rủi ro khác.

Nếu một doanh nghiệp muốn có nguồn lực để đổi mới hay mở rộng thị trường sang nước ngoài, điều đầu tiên họ cần là đảm bảo nguồn tài chính cần thiết. Một doanh nghiệp có nguồn lực tiền tệ phù hợp sẽ bảo vệ bản thân tốt hơn khỏi rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động – họ có thể linh hoạt, duy trì tất cả máy móc cần thiết, mua số lượng bảo hiểm thích hợp và thuê các chuyên gia như luật sư hay kế toán viên, để đưa ra những lời khuyên và chỉ dẫn quan trọng.

Cao hơn hết vẫn là đường hướng chiến lược kinh doanh tổng thế, khả năng quản lý bao quát, kết hoạch hoạt động và quy trình hoạt động rõ ràng. Mọi nhân sự hoạt động như một team, cùng đồng lòng và cùng đi về một hướng thì lúc đó doanh nghiệp mới có thể hoạt động ổn định, và mọi rủi ro mới có thể gạt bỏ.

0 Nhận xét